De parochiebegraafplaats Sint Martinus te Dommelen

IMG_4144

 

 

De middeleeuwse kerk met begraafplaats bevond zich aan de huidige Kerkakkerstraat. Zoals in deze streken gebruikelijk lag die kerk eenzaam in de akkers.
In 1882 werd onder het pastoraat van Amandus Somers begonnen met de bouw van een nieuwe kerk aan de Bergstraat. De bekende architect Hendrik van Tulder (Tilburg, 1819 – Brussel, 1903) leverde het ontwerp. Bij de kerk die op 1 mei 1883 in gebruik werd genomen, werd ook een begraafplaats aangelegd.

Rondom kerk en pastorie liet pastoor Alphonsus Martinus Maria Bolsius (’s-Hertogenbosch, 3 mei 1861 – Geffen, 10 juni 1932), die van 1906 tot en met 1927 de Dommelse kerk bediende, de nog steeds grotendeels bestaande prachtige tuin aanleggen, met twee vijvers en een gracht, door buizen met elkaar en uiteindelijk met de Dommel verbonden. Hier kon voldoende vis voor de pastorie op worden gehouden, tot en met forel. In deze tuin bevinden zich thans verschillende monumentale bomen. Mede door de tuin is de begraafplaats idyllisch gelegen.

De kerk werd in 1930 onder leiding van J. Stuijt, architect uit ‘s-Gravenhage en de heer P. Staals, gemeente-architect van Valkenswaard, verbouwd.

 

Maria van Schoor

De grafsteen van Maria van Schoor

In het toegangsportaal in de toren is in een nis de oudste grafsteen van Valkenswaard opgesteld. De steen dateert van 1573 en is afkomstig uit de kapel van het voormalige klooster Agnetendal dat enkele honderden meters noordelijk van de huidige kerk lag.

hier leyt begrafe

Maria van Schoor

die moeder is geweest van desen convent

XXX jaer

jubilaria Xl jaer

sy storf a° XVLXXlll

den XVlll meert

In december 2015 heeft onze stichting een plaquette met toelichting bij de steen aangebracht.

 

Oorlogslachtoffer

Andreas Gehoel 17 mei 2010

Andreas Cornelis ( André) Gehoel

(Dommelen, 14 apr. 1915 – Valkenswaard, 18 sept. 1944)

Op 18 september kwam er een vliegtuig over dat een bom gooide. Waarom dat gebeurde is nooit opgehelderd. De gebroeders Gehoel, André en Bert, werden geraakt. Bert overleefde het voorval, maar André liet er het leven bij.

 

bron: “Opdat wij niet vergeten”, De geschiedenis van Valkenswaardse oorlogsslachtoffers, J. Israël, 1994

 

 

René Smeetskerkhof Dommelen: Rene Smeets

René Henri Jozef Smeets (Maastricht, 14 september 1905 – Dommelen, 11 juli 1976) woonde vanaf 1950 aan de Bergstraat op nr. 52 in Dommelen, de voormalige woning van burgemeester Ploegmakers. Het atelier aan de linkerzijde van het huis laat, via de schildering op de gevel, een soort van handtekening zien van René Smeets. In zijn woonplaats heeft hij echter nog meer werk nagelaten zoals het grote keramische reliëf in de muur van de brouwerij, de wandschilderingen in de ontvangsthal van de brouwerij en de vier kleurrijke glas-in-lood-ramen in de kerk van Dommelen. Tevens ligt hij samen met zijn vrouw begraven op het kerkhof in Dommelen, het meest in het oog springende graf, geheel van mozaïek.
René Smeets was landelijk bekend als beeldhouwer, keramist, meubelontwerper, monumentaal kunstenaar, glasschilder, wandschilder, boekbandontwerper, kunstschilder en hij was de eerste directeur van de Eindhovense Academie voor Industriële Vormgeving (tegenwoordig Design Academy). Daarnaast was hij bekend als publicist over vormleer, ornament en symboliek.
Hij volgde een opleiding aan de Rijksacademie van beeldende kunsten in Amsterdam en volgde avondlessen aan de Académie des Beaux-Arts de l’Institut de France in Parijs en de Staatliche Kunstakademie in Düsseldorf.
Hij was een leerling van Charles Eyck en Matthieu Wiegman. De kerk van O.L. Vrouw van de Hei in Tegelen bezit een bijzondere devotiekapel met muurschilderingen en glas-in-loodramen van René Smeets uit 1946.
Hij was de broer van Anton Smeets (1911-1972), en van Sjef, Harrie en Frans Smeets, die allen actief waren in de kunst. In de jaren 50 werkten zij in Beers en Cuijk.

 

stichting voor funerair erfgoed en cultuur in Valkenswaard